Htop ve Glances ile Sunucu Kaynak İzleme

htop ve Glances ile sunucu kaynak izleme: interaktif process yönetimi, Glances web arayüzü ve sistem metriklerini okuma.

Sunucu Kaynak İzleme Neden Önemli?

Sunucu kaynaklarını (CPU, RAM, disk, ağ) gerçek zamanlı izlemek, performans sorunlarını proaktif olarak tespit etmek ve önlemek için kritik öneme sahiptir. Linux'un yerleşik top komutunun ötesine geçen htop ve Glances, çok daha zengin görselleştirme ve etkileşim olanakları sunar. Bu araçları etkin kullanmak her sistem yöneticisinin temel yetkinlikleri arasındadır.

htop Nedir ve Kurulumu

htop, interaktif process yöneticisi ve sistem izleme aracıdır. top'a kıyasla renkli arayüz, mouse desteği, dikey/yatay kaydırma ve process kill/renice işlemlerini kolaylaştıran kısayollar sunar.

# Ubuntu'da kurulum
sudo apt install htop -y

# AlmaLinux'ta
sudo dnf install htop -y

# Başlatma
htop

htop Arayüzü ve Kullanımı

Ekran Yapısı

Üst Bölüm:
  - CPU bar'ları: Her çekirdek için ayrı kullanım göstergesi
  - Bellek bar'ı: RAM kullanımı (kullanılan/toplam)
  - Swap bar'ı: Swap kullanımı
  - Tasks: Toplam/çalışan/durdurulmuş process sayısı
  - Load Average: 1/5/15 dakikalık yük ortalaması
  - Uptime: Sunucunun ne kadar süredir çalıştığı

Alt Bölüm:
  - PID, USER, PRI, CPU%, MEM%, TIME+, COMMAND kolonları

Temel Klavye Kısayolları

F1 veya ?  : Yardım
F2         : Kurulum (renk teması, görüntüleme ayarları)
F3 veya /  : Arama
F4         : Filtre
F5         : Ağaç görünümü (process hiyerarşisi)
F6         : Sıralama seçimi
F7         : Nice değerini düşür (öncelik artır)
F8         : Nice değerini artır (öncelik azalt)
F9         : Process sonlandır (sinyal seç)
F10 veya q : Çıkış
k          : Seçili process'e sinyal gönder
u          : Kullanıcıya göre filtrele
H          : User threads göster/gizle
K          : Kernel threads göster/gizle
t          : Ağaç görünümünü aç/kapat
I          : Invert sort order

htop Yapılandırması

nano ~/.config/htop/htoprc

fields=0 48 17 18 38 39 40 2 46 47 49 1
sort_key=46
sort_direction=1
tree_view=0
hide_userland_threads=0
shadow_other_users=0
show_thread_names=0
highlight_base_name=1
highlight_megabytes=1
highlight_threads=1

Glances Nedir ve Kurulumu

Glances, Python ile yazılmış kapsamlı bir sistem izleme aracıdır. htop'a ek olarak disk I/O, ağ arayüzleri, Docker konteynerleri, sensörler ve web arayüzü sunar.

# pip ile kurulum (önerilen)
sudo apt install python3-pip -y
sudo pip3 install glances

# APT ile
sudo apt install glances -y

# Ek özellikler için
sudo pip3 install glances[web,docker,export]

Glances Kullanımı

# Terminalde başlat
glances

# Web arayüzü modu (port 61208)
glances -w

# Belirli port
glances -w --port 61209

# Yenileme hızı (saniye)
glances -t 2

# Kısıtlı mod (sadece temel metrikler)
glances -m

Glances Web Arayüzüne Erişim

http://SUNUCU_IP:61208/

Glances Nginx ile Proxy

server {
    listen 80;
    server_name monitor.example.com;

    auth_basic "Glances Monitor";
    auth_basic_user_file /etc/nginx/.htpasswd;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:61208;
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
    }
}

Glances Systemd Servisi

sudo nano /etc/systemd/system/glances.service

[Unit]
Description=Glances System Monitor
After=network.target

[Service]
ExecStart=/usr/local/bin/glances -w --port 61208 --password --username admin
Restart=on-failure
User=root

[Install]
WantedBy=multi-user.target

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl start glances
sudo systemctl enable glances

CPU ve RAM Metriklerini Okuma

# CPU kullanımını komut satırından oku
mpstat 1 5  # 5 saniye boyunca 1 saniye aralıklı

# RAM kullanımı
free -h
vmstat -s

# Disk I/O
iostat -x 1 5

# Ağ trafiği
iftop  # sudo apt install iftop
nethogs  # sudo apt install nethogs - process bazında ağ kullanımı

Sık Karşılaşılan Sorunlar

htop "Permission denied" - Bazı Process'ler Görünmüyor

sudo htop  # Root olarak çalıştır

Glances Web Arayüzüne Erişilemiyor

sudo ufw allow 61208/tcp
sudo systemctl status glances
sudo journalctl -u glances -n 30

Sonuç

htop ve Glances ile sunucunuzun tüm kaynak metriklerini gerçek zamanlı izleyebilir, performans sorunlarını hızlıca tespit edebilir ve process yönetimini kolaylaştırabilirsiniz. Glances'ın web arayüzü tarayıcıdan uzaktan izleme imkânı sunarken, htop'un interaktif özelliği yerel terminal çalışmasını verimli kılar.

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!